Μην ταυτίζετε τον ΦΠΑ με τον φόρο εισοδήματος.
Η ίδια η ΑΑΔΕ έχει ειδικό πλαίσιο για επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλο κράτος-μέλος ή τρίτη χώρα που πραγματοποιούν φορολογητέες πράξεις στην Ελλάδα και μπορεί να χρειάζονται ελληνικό ΑΦΜ/ΦΠΑ χωρίς να απαιτείται μόνιμη εγκατάσταση για σκοπούς φόρου εισοδήματος.
Το ερώτημα είναι ποια πράξη φορολογείται στην Ελλάδα και ποιος αποδίδει τον φόρο.
Ενδεικτικές περιπτώσεις που η ΑΑΔΕ έχει αναγνωρίσει ως πιθανές αιτίες ελληνικής VAT registration περιλαμβάνουν εισαγωγές ή ενδοκοινοτικές αποκτήσεις, εγκατάσταση/συναρμολόγηση αγαθών στην Ελλάδα, ορισμένες υπηρεσίες συνδεδεμένες με ελληνικά ακίνητα και αποθήκευση αγαθών με μεταγενέστερη πώληση στην Ελλάδα.
Δεν οδηγεί κάθε ελληνική συναλλαγή σε registration.
Σε ορισμένες B2B συναλλαγές, ο υπόχρεος για τον ΦΠΑ μπορεί να είναι ο λήπτης μέσω reverse charge. Για αυτό το VAT analysis πρέπει να ξεκινά από seller, customer status, place-of-supply rule και liability mechanism.
Η αποθήκευση εμπορευμάτων είναι σημαντικό VAT trigger.
Αν ξένη επιχείρηση μεταφέρει ή διατηρεί δικό της stock στην Ελλάδα για μελλοντικές πωλήσεις, πρέπει να εξεταστούν ενδοκοινοτικές μεταφορές, τοπικές παραδόσεις, imports και οι σχετικές δηλωτικές υποχρεώσεις. Το γεγονός ότι η αποθήκη ανήκει σε 3PL δεν σημαίνει από μόνο του ότι το VAT θέμα εξαφανίζεται.
Το OSS μειώνει registrations — δεν καλύπτει κάθε VAT obligation.
Το ενωσιακό OSS επιτρέπει τη δήλωση και απόδοση ΦΠΑ για συγκεκριμένες cross-border B2C πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών μέσω ενός κράτους μέλους εγγραφής. Δεν πρέπει όμως να χρησιμοποιείται ως γενική απάντηση για imports, domestic transactions ή όλες τις συνέπειες τοπικού stock.
Από το 2025 υπάρχει και διασυνοριακό ειδικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων.
Η ΕΕ έχει εισαγάγει νέο cross-border SME VAT exemption regime, το οποίο εφαρμόζεται υπό ειδικές προϋποθέσεις και thresholds. Πριν θεωρηθεί ότι απαιτείται κανονική VAT registration πρέπει επομένως να εξετάζεται αν η επιχείρηση μπορεί και επιθυμεί να υπαχθεί στο σχετικό ειδικό καθεστώς.
Η διαδικασία και η εκπροσώπηση μπορεί να διαφέρουν.
Η ΑΑΔΕ διαθέτει ξεχωριστές διαδικασίες και έντυπα για κοινοτικούς υποκειμένους χωρίς εγκατάσταση στην Ελλάδα και για ορισμένες περιπτώσεις μη εγκατεστημένων στην ΕΕ. Η ακριβής registration route πρέπει να επιβεβαιώνεται με τα ισχύοντα έντυπα και τη συγκεκριμένη συναλλαγή.
Transaction map πριν από VAT registration.
Στο International & Cross-Border Advisory ξεκινάμε από τη ροή goods/services, seller, customer, χώρα αποστολής/άφιξης, stock location και payment flow. Στη συνέχεια προσδιορίζονται VAT registrations, OSS, VIES, local returns και Digital Tax Operations όπου απαιτούνται.
Το VAT registration είναι transaction-specific. Η ύπαρξη πελατών στην Ελλάδα από μόνη της δεν αρκεί για ασφαλές συμπέρασμα.