Βόρεια Μακεδονία — Φορολογικός Οδηγός

Γενική εικόνα

Η Βόρεια Μακεδονία μπορεί να έχει πρακτικό ενδιαφέρον για ελληνικές επιχειρήσεις που εξετάζουν δραστηριότητα στη γειτονική αγορά, συνεργασίες με τοπικούς παρόχους, εμπορικές ροές, logistics, παραγωγή ή παροχή υπηρεσιών στην περιοχή.

Η φορολογική εικόνα είναι σχετικά απλή ως προς τους βασικούς συντελεστές, όμως η τελική αξιολόγηση δεν πρέπει να περιορίζεται στον φόρο κερδών. Χρειάζεται εξέταση της πραγματικής παρουσίας, των συμβάσεων, της τιμολόγησης, του ΦΠΑ, των παρακρατήσεων και της σχέσης με την Ελλάδα.

Για τη Looma, η χώρα αντιμετωπίζεται ως business case που χρειάζεται πρακτική τεκμηρίωση και όχι ως αφηρημένη φορολογική επιλογή.

Πότε εξετάζεται συνήθως

• όταν υπάρχει τοπικός πελάτης, προμηθευτής ή συνεργάτης,
• όταν εξετάζεται εμπορική ή παραγωγική παρουσία στα Δυτικά Βαλκάνια,
• όταν υπάρχει ανάγκη για τοπική εταιρεία, υποκατάστημα ή συνεργατικό σχήμα,
• όταν ελληνική επιχείρηση παρέχει ή λαμβάνει υπηρεσίες από τη χώρα,
• όταν απαιτείται αξιολόγηση ΦΠΑ, παρακρατήσεων και φορολογικού αποτυπώματος,
• ή όταν η διοίκηση θέλει να συγκρίνει τη Βόρεια Μακεδονία με Βουλγαρία, Αλβανία, Σερβία ή Ελλάδα.

Νόμισμα και ισοτιμία

Το νόμισμα της Βόρειας Μακεδονίας είναι το Macedonian denar, με κωδικό MKD.

Ενδεικτικά, σύμφωνα με την kursna lista της National Bank of the Republic of North Macedonia, η ισοτιμία αναφοράς εμφανίζεται περίπου στα 1 EUR = 61,6945 MKD. Αντίστροφα, 1 MKD ≈ 0,0162 EUR.

Στην πράξη, οι ισοτιμίες πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ενδεικτικές και να επιβεβαιώνονται κατά την ημερομηνία συναλλαγής, τιμολόγησης, πληρωμής ή λογιστικής απεικόνισης.

Βασικοί φόροι στη Βόρεια Μακεδονία

Εταιρικός φόρος

Ο βασικός φόρος κερδών είναι 10%. Οι resident νομικές οντότητες φορολογούνται για δραστηριότητα στη χώρα και στο εξωτερικό, ενώ οι μόνιμες εγκαταστάσεις μη κατοίκων φορολογούνται για το κέρδος που πραγματοποιείται στη Βόρεια Μακεδονία.

ΦΠΑ

Ο γενικός συντελεστής ΦΠΑ είναι 18%. Υπάρχει προνομιακός συντελεστής 5% για συγκεκριμένες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών, όπως ορίζονται από την τοπική νομοθεσία.

Παρακρατήσεις φόρου

Για πληρωμές προς αλλοδαπές νομικές οντότητες, ο παρακρατούμενος φόρος υπολογίζεται γενικά στο 10% επί του ακαθάριστου εισοδήματος, εκτός εάν εφαρμόζεται ευνοϊκότερη ρύθμιση βάσει σχετικής Σύμβασης Αποφυγής Διπλής Φορολογίας.

Τεχνολογικές και βιομηχανικές ζώνες

Υπάρχουν ειδικά καθεστώτα και φορολογικά κίνητρα σε τεχνολογικές και βιομηχανικές αναπτυξιακές ζώνες. Αυτά δεν πρέπει να θεωρούνται αυτόματα διαθέσιμα, αλλά να εξετάζονται ανά project, σύμβαση, δραστηριότητα και προϋποθέσεις.

ΣΑΔΦ και σχέση με Ελλάδα

Για συναλλαγές Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας απαιτείται ιδιαίτερος έλεγχος. Σε αντίθεση με χώρες όπως η Κύπρος, η Βουλγαρία ή η Αλβανία, η Βόρεια Μακεδονία δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μηχανικά ως χώρα με απλή και δεδομένη εφαρμογή ΣΑΔΦ με την Ελλάδα χωρίς ειδική επιβεβαίωση.

Στην πράξη, πριν από πληρωμές, υπηρεσίες, μερίσματα, τόκους, royalties ή διασυνοριακά projects, πρέπει να εξετάζεται αν υπάρχει εφαρμοστέα σύμβαση, ποια εσωτερική νομοθεσία εφαρμόζεται, αν υπάρχει παρακράτηση, αν αναγνωρίζεται foreign tax credit και αν δημιουργείται μόνιμη εγκατάσταση.

Αυτό καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την τεκμηρίωση της συναλλαγής, του τόπου παροχής υπηρεσιών, της ιδιότητας του αντισυμβαλλομένου και του πραγματικού οικονομικού λόγου της δομής.

Substance και τοπική παρουσία

Οι βασικοί φορολογικοί συντελεστές δεν αρκούν για να αξιολογηθεί μια δομή. Χρειάζεται να τεκμηριώνεται η πραγματική οικονομική λειτουργία.

• Υπάρχει πραγματική δραστηριότητα στη Βόρεια Μακεδονία;
• Υπάρχει τοπική ομάδα, συνεργάτης, εγκατάσταση ή εξοπλισμός;
• Πού λαμβάνονται οι διοικητικές και εμπορικές αποφάσεις;
• Πού τιμολογούνται και πού παρέχονται οι υπηρεσίες;
• Ποιος φέρει τον επιχειρηματικό κίνδυνο;
• Υπάρχουν συμβάσεις, banking trail και εμπορική τεκμηρίωση;

Τι θέλει προσοχή

• να μη δημιουργηθεί σχήμα χωρίς πραγματική παρουσία ή επιχειρηματικό λόγο,
• να εξεταστεί αν η διοίκηση και ο έλεγχος παραμένουν ουσιαστικά στην Ελλάδα,
• να αξιολογηθεί αν δημιουργείται μόνιμη εγκατάσταση σε Ελλάδα ή Βόρεια Μακεδονία,
• να ελεγχθεί ο ΦΠΑ ανάλογα με τον τόπο παροχής και την ιδιότητα του πελάτη,
• να αξιολογηθούν οι παρακρατήσεις φόρου σε payments προς ή από τη χώρα,
• να ληφθεί υπόψη η ισοτιμία MKD/EUR για τιμολόγηση, πληρωμές και reporting,
• και να υπάρχει τεκμηρίωση για κάθε διασυνοριακή ροή.

Πρακτική εικόνα Looma

Η Βόρεια Μακεδονία μπορεί να έχει νόημα όταν υπάρχει πραγματικό επιχειρηματικό περιεχόμενο: τοπική αγορά, παραγωγική δραστηριότητα, εμπορική σχέση, υπηρεσίες, logistics ή regional operations.

Δεν θα την αντιμετωπίζαμε ως απλή “χαμηλή φορολογία”. Θα εξετάζαμε πρώτα το business model, τη σχέση με την Ελλάδα, το είδος των συναλλαγών, τον ΦΠΑ, τις παρακρατήσεις, το νόμισμα, τις συμβάσεις και την πρακτική διοικητική λειτουργία.

Πηγές και ενημερωτικός χαρακτήρας

Ο οδηγός έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί εξατομικευμένη φορολογική ή νομική συμβουλή. Τα φορολογικά στοιχεία, η εφαρμογή παρακρατήσεων και οι ισοτιμίες πρέπει να επιβεβαιώνονται κατά την ημερομηνία της συναλλαγής και με βάση τα πραγματικά δεδομένα κάθε case.

Ενδεικτικές πηγές: Public Revenue Office — Tax Rates, Corporate Income Tax, International taxation / WHT, National Bank — Exchange rates, ΑΑΔΕ — ΣΑΔΦ Ελλάδας.

Θέλετε να εξετάσουμε το case σας;

Στείλτε μας λίγες πληροφορίες για τη δραστηριότητα, τη σχέση με Ελλάδα, το μοντέλο τιμολόγησης, το νόμισμα συναλλαγής, το αν υπάρχει τοπική παρουσία και τι ακριβώς εξετάζετε.